Arkaik Gençliğimin Ölen İkonları'nın Kitabı - Tunç Özgörener'in köşesi

Arkaik Gençliğimin
Ölen İkonları'nın Kitabı

Tunç Özgörener'in köşesi Tunç Özgörener'in yazısı Tunç Özgörener'in yorumu

Bir yazının yolundan nasıl saptığını okuyacaksınız... 70'lerin sonu, 80'lerin başları, ne çabuk unuttuk irrasyonel, tesadüfen yaşanan o yılları... Gölgeler Ülkesine giden 3 figür Süha, Michael ve Farah o yıllara götürdü hafızamı...

Aslında şöyle başlamıştım: ''Havalar ısındı, yaz geldi...
Âdettendir çoğu kez kitabı ve edebiyatı yılboyu bir kenara iten veya kenarsüsü olarak kullanan medyamızda ''Tatilde okunacak en iyi 10 kitap'' tadında listeleri yayınlanır, ünlülere tatilde okuyacakları kitaplar sorulur. Bir de ''Balkonunda en iyi sevişilecek'', ''Manzarasına karşı en çok içilecek'', ''Kadın kadına gidilebilecek'', ''En organik kahvaltıyı veren'' türünden otel reklamı değilmiş gibi yazılar ya da bedavadan ağırlandığı veya faturayı gazetesine kestiği mekânları 5 Michelin yıldızlı en futuristik ve en füzyon mutfağa sahip yermiş gibi tanıtan yazılar, köşeler gördünüz mü anlayın ki yaz gelmiştir.''

Sonra yazı şirazesinden çıktı...

Size, her daim okunabilecek bazı kitaplar önerecektim; daha doğrusu benim kitaplarımı yazacaktım; kimisi iz bırakan, kimisi 2-3 defa okunan kitaplardı. Fakat üstüste gençliğime dair 3 ikonik insanı kaybettim; onların gölgeleri herşeyi değiştirdi. Onları yazarken buldum kendimi ya da onlardan da bahsederken; bir şekilde hayat kitabınıza giren çıkan figürler, hem de aynı döneme denk gelen birbiriyle yanyana gelmeyecek ama başkalarının hayatlarına girmeleriyle yanyana gelebilecek figürlerden bahsettiğimi düşünürken başka şeyler anlatmaya başladım...

Süha Tuğtepe, şair, sadece şair mi benim için değil. 80'li yıllara döndüm, Teşvikiye Camii'nin oraya, defalarca baktığım, defalarca kitap aldığım, defalarca kitap değiştirdiğim tezgahın önüne, bir kitap sorardın yoksa soruşturur başkasında bulursa onun istediği bir kitapla takas eder sana getirdi, sen unutsan o unutmazdı; ilk kitabını imzalayıp verdiği güne döndüm, yüzünde gurur, mahçubiyet ve takdir edilmenin isteği ve hazzı; ben de yeni yeni şiir yazmaya başlamıştım, yıllar ne kadar ışık hızıyla geçmiş, orta-lise zamanları, annem babam da kitaba düşkündü ama hatırlarım 80 sonrasında bazı kitaplar evden atılmıştı. Onun tezgahından aldığım kitaplarsa halen ben de duruyor.

Garip yıllardı, irrasyoneldi, tesadüfen yaşanırdı. 70'lerin sonları 80'lerin başları, çocukluğum, ilkgençliğim...

İlkokulda sabah sağcı ağabeyler gelirdi ders vermeye, öğleden sonra solcu ağabeyler devrim dersi vermeye gelir, arada birbirleriyle çatışır, sonra da polis panzerlerine ateş ederlerdi, biz de masaların altına girer beklerdik.

Biz, 19 Mayıs İlkokulu'ndaydık, Ağabeyler Şişli Lisesi'ndendi. Şimdi, Kemal Sunal filmi gibi geliyor... O günleri ne kadar kolay unuttuk, sanki olmamış gibi bu garabetler...

Hiç unutmam bir gün alışveriş yapmışız dönüyoruz babamla, Şişli Meydanı'nda karşıdan karşıya geçerken bir arabanın yaklaştığını gördü babam, ağır ağır geliyor, babam sırtıma elini dayadı ve yere itti, üzerime kapandı kaldırımın kenarında, torbalar etrafa saçıldı yere düşerken arabanın arkasından çıkan tüfeğin namlusunu gördüm... Sonra takırdamaya başladı, 3-4 adım önde olsak bugün bunları yazamayacaktım, 17 kişi ölmüştü kahvehanede ''Kuzu'nun Yeri'' idi, seken kurşunlardan biri karşısındaki apartmanın en üst katında salonda annesinin emzirdiği bir bebeğe isabet etmişti...

Hayat-Ölüm o kadardı, o yıllar tesadüfen yaşanırdı...

Ortaokul, lise yılları, yine tuhaftı. KızılOrdu Korosu'nun kaçak kasedini gizlice alıp acaba üst aramalarında kimlik kontrolünde yakalanır mıyım endişesiyle eve gidip kasetçalarda zor duyacağım volümde dinlerdiğimi de bilirim; Kapalıçarşı'da takip ediliyor muyuz endişesiyle şifreli konuşmalar, kaş göz erkete değiştirmeleriyle girdiğimiz dehlize benzeyen dükkan bodrumlarında çin kest, Converse, Lewis 501 alıp kest'in gazeteye sarılmış bir tekini benim alıp diğerini babamın ayrı yollardan çarşı çıkışına gittiğimizi de bilirim... İkisi de suç, biri Rus diğeri Amerikan malı ama ikisi de yasak...

Bütün bu garip bir sirk veya Korku Tüneli ile hani insanı acaib gösterip güldüren aynalar vardır ya, ikisinin birarada olduğu bir hortlağın, bir aynanın çıktığı tuhaf bir labirent gibi yıllar boyunca...

Süha Tuğtepe... Michael Jackson ve Farah Fawcett...

Sarışındı, ama bizim için değil, yüzünü asla göremediğimiz Charlie'nin Meleği'ydi en güzeli en cazibelisi... küçüğüz, TRT tek kanal, en büyük eğlence, Güzel Sarışın'ın 70'lerin sonu 80'lerin başındaki simgesi ama biz onu gri tonlarıyla seyrettik, televizyon siyah-beyazdı, aklımda hep öyle kaldı; yıllar sonra neredeyse çeyrek asır sonra bir yerlerde renkli tekrarları vardı, seyretmemiştim, çocukluk anılarını bozmamak için, sonradan renklendirilen filmler gibi yapay gelirdi sanırım. Ünlü bir pozu vardır, şimdiki seksi pozlarla ya da verilen medyatik çıplak pozlarla kıyasladığınızda çok masum hatta erotik bile değil kırmızı mayolu bir poz... O yıllarda dünyada pekçok evin duvarını, delikanlının hayallerini süslemiştir, kadınları hasetten çatlatmıştır; şimdinin cyber-sex dünyasından bakınca...

O günlerde şimdiki gibi ne Youtube, ne internet, ne de müzik kanalları, ne de adımbaşı müzik marketleri vardı; güncel müziği takip etmek ya yurtdışına gidip LP alan birileri bunu kasete çeker ve bunlar çoğaltılıp tezgahlarda satılır ya da TRT FM'de Yavuz Aydar ile Sebla Özveren'in unutulmaz programı Stüdyo FM beklenir, oradan kayıt yapılır kasete, taşınmalarda kaybolanlar, üstüne basılıp kırılanlar, makaraya sarıp selobantla tekrar yapıştırılanlar oldu halen 1-2 tanesi ''Arkaik Devirler''den kalma arkeolojik eser gibi durur. Televizyonda İzzet Öz vardı, Sezen Cumhur Önal, Michael Jackson, Billy Jean, müthiş dans ediyordu, hareketlerini taklide çalışırdık, dergiler vardı yabancı Pop-Rocky, Bravo Almanca bilmiyorum, 3-D gözlükler ve 3-D posterler verirlerdi, oradan şarkı isimlerininden liste yapar, Metronom, Staras, Cabir, dergide dansının kare-kare fotoğrafı sanki becerebileceğiz de onun gibi dans etmeyi... Uğraşırdık ama...

1993'tü Michael Jackson İstanbul'daydı, aslında o yıllar düşüşün başlangıçıydı, ben kendimi çok şanslı sayarım, Madonna'yı, Elton John'u, Michael Jackson'ı, Rolling Stones'u, Miles Davis'in hayattaki son konserini ve Nigel Kennedy'yi, Bob Dylan'ı seyredebildim, bu listeye David Byrne'ü de ekleyebilirim... Hatta ilk büyük konseri Opus'u ''Life is Life''ı... Açık söylemek gerekirse, Michael Jackson konseri beklentilerin çok altındaydı.

Sonrası mı Thriller'ın klibi gibiydi giderek yaşayan bir ölüye döndü... İşin garibi, ABD'nin simgesi haline gelen bir zenci başkan olurken ABD kendini beyazlaştırmaya çalışan bir zenci simgesi öldü.