Dünyaca ünlü müzayedeevi Sotheby's'in 4 Mart 2009'da yapılan ''Güncel Türk Sanatı'' müzayedesi ortaya enteresan bir sonuç ve bolca dedikodu çıkarttı. Çünkü en yüksek fiyata alıcı bulan eserlerin hepsi de aramızdan ayrılmış sanatçılarımıza ait...

Taner Ceylan'ın katalog resmi de olan ''Ruhani''si dışında 50 bini aşan yaşayan güncel sanatçı çıkmadı ki bu ''eser''in katalog resmi olması da çok tartışılmıştı. Katılımcıların tamamının ''yerli'' olduğu söylenen müzayedede diğerler eserlerin de ortalama fiyat veya biraz üzerinde bedellerle kendi galeri-temsilcileri ya da iç pazarda fiyat yükseltmek isteyen koleksiyoncular tarafından alındıkları dedikoduları mevcut.

Dahası eserlerin çoğunu 72'nin 53'ünü daha önceden ''alım garantisi'' verdiği iddia edilen Ömer Koç'un satın aldığı söylenirken; Bedri Baykam'ın Türkiye'de 5-10 bin dolara satılan eserlerinin Bond Street'te 50-60 binlere çıkması gibi spekülatif hareketlerden de sözedildi.  

72 parçanın satışa çıktığı müzayede Bedri Baykam, Mehmet Güleryüz ile birlikte 2008 Contemporary İstanbul'da 1 milyon dolara eseri satışa çıkartılan Burhan Doğançay'ın yapıtları da vardı.

* Yves Saint Laurent&Pierre Berge Koleksiyonu
* ''Ailecek Okunabilecek Kitaplar'' Kılavuzu

Taner Ceylan'ın bir boksörü gösteren ''Ruhani'' isimli resminin fotoğrafıyla tanıtımı yapılan müzayede 1 milyon 307 bin 400 sterlin'le sonuçlandı ki 1 milyon'un üzerine çıkılması beklenin üzerinde bir sonuç.

67 doğumlu Hiperrealist Ceylan'ın eseri 70,850'e satılırken 1991'de aramızdan ayrılan  Fahrelnissa Zeid'in ''Minyatür''ü 70 binden satışa çıkıp 85 bine alıcı buldu.

80 bin tavanla satışa sunulan Mümin Orhon'un 1961'de yaptığı isimsiz tablosu ise 193,250 sterlin ile müzayedenin en pahalı eseri oldu. 1981'de hayatını kaybeden Orhon'un 57'de yaptığı bir tablosu 61,250'ye; 1962 tarihli bir diğer eseri de 37,250 sterlin'e alıcı buldu.

1999'da vefat eden Erol Akyavaş'ın 1980 tarihli ''Öpücük'' adlı tablosu da 70,850 sterline satıldı. 

Şükran Moral'in kendini kullandığı, Hz. İsa'ya gönderme yapan 1994 tarihli ''Artist'' adlı fotoğrafı da 12,500 sterline alıcı buldu

Mehmet Güleryüz'ün ''Kafeslenmiş Maymun'' heykeli 40 ile 60 bin arasından satışa çıkıp 46.850'ye satıldı.

Bedri Baykam'ın son dönem 4-D tablolarından biri ise 30-40 bin arası fiyatla müzayedeye koyulup 34.850'ye verildi. Doğançay'lardan 5-7 bin arasında sunulan A Couple OF Fives 6,250 ve 15-20 bin sterlinden sunulan Different Strokes 32,450'e satıldı.

* Picasso, Picasso olalı beri
* Raffi Portakal ve antini kuntinler


2009 Mart ayında ünlü Sotheby's'in düzenlediği müzayede 72 eserin 1.3 milyon sterline satışı ile sonuçlanırken müzayede öncesi tartışmalar ve sonrasında çıkan ama medyaya fazla yansımayan dedikodular aslında uluslararası piyasadaki durumu gayet net biçimde sergiliyordu. 

* Kara para aklamaya modern sanat

Mesela müzayede öncesi Ömer Uluç'un sözleri bir tür kehânet gibiydi: ''Müzayedede yer alan eserleri yurtdışında yabancı alıcılara satacaklarsa ne ala! Alıcılar dışarıdan mı yoksa Türkiye’den mi önce bunu açıklamaları lazım, yani Türkiye’deki koleksiyonere mi güveniyorlar yoksa yurt dışındakilere mi? İkinci önemli nokta da iyi sanatçıyı keşfetmektir. Yoksa gerisi benim için hiç önemli değil.''

Tartışmalardan alıntı yaparsak Galerici Yahşi Baraz ile Sanat eleştirmeni, küratör Levent Çalıkoğlu'nun dar bir çevrede seslendirilip fazla yansıtılmayan sözleri de aydınlatıcı olacaktır. 

Yahşi Baraz:
''1991 yılında Yıldız Sarayı’nda Sotheby´s’in bir açık arttırması olmuştu, Türk sanatı için bir deneydi o müzayede aslında. Ressamların yanıltmasından dolayı 15,000 – 20,000 dolar gibi çok yüksek fiyatlar koymuşlardı eserlere ve dolayısıyla da iyi bir sonuç alamadılar. Daha sonra 1996’da büyük bir hezimetle sonuçlanan bir müzayede daha düzenlendi. Türkiye’de çağdaş Türk sanatı alanında varlık gösteremeyeceklerini anladıkları için bu konunun üzerinde daha fazla durmadılar. Oysa arkeolojik eserlerin satışı mümkün olsaydı çoktan burada bir şube açmışlardı.

Aradan yıllar geçti birçok finans kuruluşu Türkiye’ye yöneldi ve 2004 yılından sonra bir miktar değişim oldu. O yıllarda sanat merkezleri Londra veya Berlin’den birdenbire Uzak Doğu’ya kaydı. Güney Kore, Japonya gibi ülkeler ön plana çıktılar; fakat Türkiye bu gelişmelerin içerisinde olmak için çok geç kaldı. Sotheby´s’in 4 Mart’ta düzenleyeceği bu müzayedenin sonuçlarını şimdiden tahmin etmek kâhinlik olur.

Gönül ister ki zenginler bunu desteklesinler, satın alsınlar ve biz de komik duruma düşmeyelim; çünkü bu müzayedede yer alan sanatçıların dünyanın hiçbir müzesinde veya koleksiyonunda işleri yok ve çağdaş resim sanatı kitaplarına girmemiş kişiler.

Burhan Doğançay, Bedri Baykam, Erdağ Aksel ve İnci Eviner var sadece yurt dışında isimleri geçen. Yani dünya sanat yazarları hiçbir Türk sanatçısını kitaplarına koymadı, bu büyük bir handikap.

Burada ilk yapılacak şey Türk koleksiyoncularının bunu desteklemesi, Türk koleksiyoncular bu eserleri almazsa yabancılar hiç almaz. Bu müzayededeki sanatçıların hiçbirinin ikinci el satışı oluşmamış, yabancı bir koleksiyoncu bu eseri alsa elinden çıkarmak istediğinde ödediği fiyatı daha sonra geri alamaz. Çok yüksek fiyatlar koydukları ve kendi doğrularına göre düzenledikleri bu müzayedede bakalım sonuçlar nasıl olacak.

Levent Çalıkoğlu:
''Benim kafamı karıştıran olay şu: Eğer hakikaten Türkiye’de çağdaş sanata yönelen koleksiyonerler varsa, bu koleksiyonerler neden İngiltere’de yapılan bir müzayedeyi baz alırlar? Bu müzayedeyi Türk ve Türkiyeli sanatçı projesi gibi algılayıp ''Aman sanatçılarımız Avrupalarda mahcup olmasınlar'' gibi bir takım heyecanlarla yaklaşırsak çok hamasi bir sonuç ortaya çıkar.

Dolayısıyla böyle milliyetçi bir bakışla ''Biz sanatçılarımızı destekleyelim, arkalarında duralım'' diyerek çok da manyakça bir yaklaşım sergilersek bu biraz komik düşürür bizi ve gerçekliği kaybederiz.''

* Alberto Giacometti'nin bu kadar para eder mi
* Londra'yı birbirine katan sergi
* Türk sanatında manüpülasyon
* Burhan Doğançay-Mavi Senfoni bu kadar eder mi?
* Damien Hirst'ün bisikleti 500 bin dolara

* Füturizm - Fiat ars, pereat Mundus!!
* Pragmatizm- Faydacılık Nedir?!
* Felsefe ne ile başlarmış?!!
* Le Corbusier dünyasına giriş
* El Dan Brown Örgütü CERN'de
* Kuma gömülü kepçe heykeli
* Havalı kütüphane için 100 kitap